Honger maakt mensen niet meer egoïstisch

Het hebben van honger bevordert geen egoïstisch gedrag. Dat blijkt uit een internationaal onderzoek van psychologen uit Duitsland (Universiteiten van Giessen, Hildesheim en Bamberg), Engeland (Universiteit van Oxford) en de Vrije Universiteit Amsterdam.

18-10-2019 | 10:59

Zowel hongerige als niet-hongerige deelnemers aan het onderzoek verschilden niet in hun bereidheid om te delen en samen te werken. De resultaten zijn vandaag gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Communications.

Acute honger
Jan Häusser, hoogleraar sociale psychologie aan de Justus-Liebig-universiteit Giessen: “Onze resultaten laten zien dat, hoewel acute honger egoïstische impulsen zou kunnen verhogen, dit niet noodzakelijkerwijs leidt tot meer egoïstisch gedrag. We denken dat sommige andere sociale behoeften voorrang kunnen hebben bij het beïnvloeden van egoïstisch gedrag, zoals bezorgdheid over de eigen reputatie, zoals blijkt uit vele eerdere studies over samenwerking.”

Perceptie
Een ander interessant resultaat is dat mensen over het algemeen denken dat honger mensen egoïstischer maakt. Maar dat blijkt dus niet zo te zijn. Waarom hebben mensen dan deze overtuigingen? VU-hoogleraar Paul van Lange (sociale psychologie): “We hebben in eerder onderzoek gezien dat mensen de neiging hebben egoïstisch gedrag en motieven bij anderen te overschatten. Deze mythe van eigenbelang is veelomvattend en lijkt de vaste overtuiging te bevatten dat mensen in behoeftige omstandigheden hun ware zelf tonen, waarvan zij geloven dat deze grotendeels egoïstisch is. We weten nu dat dit voor acute honger een overschatting is."

Slecht humeur
Honger hebben is niet prettig. Velen van ons krijgen een slecht humeur, worden geïrriteerd of zelfs zeer onaardig als ze honger hebben. Maar maakt honger je ook egoïstischer? Hebben mensen meer kans om in hun eigenbelang te handelen en minder te delen als ze honger hebben? Deze vragen zijn onderzocht in twee experimenten. Deelnemers werd gevraagd om niets te eten gedurende ten minste 12 uur voorafgaand aan het experiment. Vóór de start van het experiment ontving de helft van de deelnemers - de controleconditie - voedsel zoals chocoladepudding om hun honger te verlichten en om de bloedsuikerspiegel te verhogen. De andere helft van de deelnemers - de experimentele conditie - ontving geen voedsel en ging door met het experiment terwijl ze nog honger hadden.

In de experimenten werkten de deelnemers vervolgens aan een reeks taken die waren ontworpen om egoïstisch gedrag te testen. Naast dat er nauwelijks verschillen waren tussen de experimentele en controle conditie, was er ook geen direct verband tussen bloedsuikerspiegels en de verschillende tests voor egoïsme. In een aanvullend onderzoek onderzochten de wetenschappers of egoïstisch gedrag bij hongerige mensen eerder laat zien wanneer voedsel moest worden gedeeld in plaats van geld. Oók hier zagen ze zo goed als geen effect van honger op egoïsme.