Opleiding Forensische Neuropsychologie & Neuropsychiatrie

Donderdag 11 januari om 19.30 uur kunnen geïnteresseerden op de VU (Forumzaal 5) deelnemen aan een informatiebijeenkomst over de opleiding. Schrijf u nu in via het online interesseformulier

In februari 2018 start de 2e editie van de postacademische opleiding Forensische Neuropsychologie en Neuropsychiatrie voor psychologen, psychiaters en PJ-rapporteurs aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Recente rechtszaken, zoals die van de afperser van de familie De Mol en van neuroloog Jansen Steur, tonen aan dat er een groot maatschappelijk belang wordt gediend met een juiste neuropsychologische en -psychiatrische diagnose van verdachten en veroordeelden.

Juni 2017 heeft de eerste lichting deelnemers de opleiding met succes afgerond. Lees meer hierover in het nieuwsbericht Deelnemers opleiding Forensische neuropsychologie en -psychiatrie in de rechtbank

Diagnostiek en behandeling van ernstige delinquenten

Op dit moment bestaat er wereldwijd geen opleiding voor neuropsychologische diagnostiek en behandeling binnen een forensische context. Met de postacademische opleiding Forensische Neuropsychologie en Neuropsychologie wil de VU Amsterdam dit gemis opvullen. Na afloop van de opleiding bent u in staat om het neuropsychologische en -psychiatrische perspectief mee te nemen in diagnostiek en behandeling van forensische patiënten. Zie ook Doel en resultaat hieronder.

Terugdringen recidive

De beveiliging van de maatschappij kan altijd beter en liefst leven we in een maatschappij zonder misdaad. Een juiste diagnose en behandeling van verdachten en veroordeelden draagt in hoge mate bij aan het bestrijden van misdaad omdat daarmee de kans op recidive wordt verminderd. Het ministerie van Justitie stelt zich ten doel het recidivepercentage terug te dringen, maar vooralsnog blijft het onverminderd hoog.

Met het opsporen van neuropsychologische tekorten in een vroeg stadium kan een lang en vergeefs behandeltraject worden voorkomen: forensische patiënten met neuropsychologische schade worden beter herkend en komen minder vaak in de gevangenis. Zij hebben daarmee een grotere kans om de juiste zorg te krijgen. Dat draagt in hoge mate bij aan het bestrijden van misdaad en de kwaliteit van de rechtsspraak: betere plaatsing en behandeling leidt mogelijk tot afname van recidive.

Van wetenschap naar praktijk

U krijgt college van docenten die behoren tot de Nederlandse top op het gebied van neuropsychologie, psychiatrie en forensische psychologie. Zij verzorgen op de VU tien dagen colleges en workshops waarin de wetenschap wordt vertaald naar de beroepspraktijk via drie thema’s: fundamentele kennis, assessments en interventies.

Opleidingsmanagers

Opleidingsmanager dr. Sylco Hoppenbrouwers doet onderzoek naar het cognitieve profiel van psychopathische criminelen. Opleidingsmanager drs. Frank Jonker promoveert op gedragsproblemen na frontaalletsel, een veel voorkomend probleem in het forensische veld. Beiden zijn betrokken bij meerdere onderzoeksprojecten in het forensische werkveld.

Prof. dr. Cees Jonker over de opleiding

“Al jaren ben ik als gedragsneuroloog werkzaam als forensisch rapporteur pro justitie. Het valt mij op hoe weinig kennis er soms is van cognitieve functies en stoornissen en van cognitief-gerelateerde gedragsproblemen. Voor de forensische diagnostiek is het van groot belang dat er inzicht verkregen wordt in hoe cognitieve stoornissen gewogen moeten worden en welke rol zij spelen bij het delictscenario en uiteindelijk ook bij de toerekeningsvatbaarheid. MRI-afwijkingen zijn niet vanzelfsprekend een verklaring voor bijvoorbeeld ontremd gedrag. Cognitieve dysfuncties zijn op te vatten als een brug tussen de gedragsproblemen en MRI-afwijkingen. Ik beveel deze opleiding daarom van harte aan!”
-  Prof. Dr Cees Jonker, emeritus hoogleraar Dementie VU medisch centrum Amsterdam en forensische rapporteur Pro Justitia

Coen van Gestel, deelnemer 2017

''Een verfrissende aanpak en line-up. Niet alle onderwerpen zijn onmiddellijk van nut voor de praktijk van alledag, niet alle kennis kan onmiddellijk benut en omgezet worden in gedragskundige beschouwingen op bijvoorbeeld grensoverschrijdend gedrag, maar ten minste voel ik me bewust ondeskundig en dus alerter ten aanzien van de doorwerking van neuro-processen in gedrag. Overigens geen achteroverleuncursus. Je moet er wel wat voor en aan doen.''
- Coen van Gestel, psychiater/geneesheer-directeur Pluryn; Voorzitter Vereniging voor Pro Justitia Rapporteurs (VVR)

Lotte Vermeulen, deelnemer 2017

''Als pro justitia rapporteur is het belangrijk de steeds groeiende kennis over de complexiteit van ons brein en de verschillende functies bij te houden. De opleiding ‘forensische neuropsychologie en –psychiatrie geeft verdieping in mijn werk als rapporteur en geeft zowel achtergrondinformatie als praktische aanbevelingen, die direct toepasbaar zijn in de dagelijkse praktijk. Door de kennis die ik in de opleiding heb opgedaan ga ik genuanceerder te werk en heb ik meer oog voor de invloed van cognitieve functies en stoornissen op het gedrag.''
- Lotte Vermeulen, GZ-psycholoog/pro justitia rapporteur (o.a. Pieter Baan Centrum)

Christel Grimbergen, deelnemer 2017

''Al vrij snel na de start van de opleiding veranderde mijn blik en ging ik mensen met NAH herkennen. Voor psychiaters is deze opleiding handig omdat je leert hoe je de eigen intake- of screeningsprocedure zou moeten aanpassen en wat je concreet moet aanvragen qua neuropsychologisch vervolgonderzoek om de diagnostiek van NAH rond te krijgen. Mijn inschatting is dat als meer mensen deze opleiding zouden volgen, het al op korte termijn gevolgen heeft op het behandelaanbod in de (forensische) GGZ.'' 
- Christel Grimbergen, psychiater GGD Amsterdam, werkzaam in Top 1000 team en andere persoonsgerichte aanpakken rondom zorg en veiligheid

Per jaar komen circa 20.000 strafzaken voor de rechter. Zo’n 20% (4.000) van deze strafzaken betreft zware delicten die een PJ-(Pro Justitia)rapportage vereisen, waarbij het gaat om ongeveer 1.100 jeugdigen en 2.900 volwassenen. Een PJ-rapportage wordt opgesteld door een psycholoog of een psychiater (bij grote uitzondering samen met een gedragsneuroloog) en bevat een analyse van de psychiatrische toestand en persoonlijkheid van de verdachte; recidiverisico’s en een interventievoorstel. De officier van justitie en/of de rechtercommissaris vraagt zo’n rapportage aan om de strafeis te kunnen bepalen wanneer er twijfel is over de toerekeningsvatbaarheid van de verdachte. Daarbij kan een terbeschikkingstellings (tbs)-maatregel worden opgelegd.

De PJ-rapportages worden op dit moment voornamelijk vanuit psychiatrisch/klinisch-psychologisch perspectief opgesteld. Inzichten vanuit de forensische neuropsychologie worden nagenoeg niet meegenomen, terwijl 82-87% van de gedetineerden rapporteert dat zij in hun leven tenminste eenmaal een gebeurtenis met mogelijk traumatisch hersenletsel hebben meegemaakt1. Belangrijkste oorzaak hiervan is over het algemeen dat de neuropsychologische kennis ontbreekt. Dit kan leiden tot slechtere plaatsing van verdachten en veroordeelden (bijvoorbeeld in een gevangenis i.p.v. in een behandelsetting), minder effectieve en vergeefse behandelingen en daardoor tot meer recidive, omdat niet alle relevante factoren worden meegewogen. Daarnaast zijn tbs-klinieken en forensische behandelafdelingen vaak niet voorbereid op het incorporeren van neuropsychologische inzichten in de behandeling.

1 Schofield et al., 2006; Slaughter, 2003

BIG-geregistreerde psychologen, psychiaters en PJ-rapporteurs die werkzaam zijn binnen gevangenissen en forensische-psychiatrische afdelingen of -centra. In uw werk bent u betrokken bij diagnostiek en behandeling van verdachten en veroordeelden met cognitieve stoornissen.
U krijgt college van docenten die behoren tot de Nederlandse top op het gebied van neuropsychologie, psychiatrie en forensische psychologie.

Het doel van de opleiding is om de kennis van neurowetenschappen en neuropsychologie bij forensisch werkende professionals te vergroten. Hiermee wordt de kwaliteit van de rechtspraak verbeterd: forensische patiënten met neuropsychologische schade worden beter herkend en komen minder vaak in de gevangenis. Zij hebben daarmee een grotere kans om de juiste zorg te krijgen. Betere plaatsing en behandeling leidt mogelijk tot afname van recidive.

Na afloop van de opleiding bent u in staat om het neuropsychologische en neuropsychiatrische perspectief in te nemen in diagnostiek en behandeling van ernstige delinquenten:

  • u hebt kennis vergaard over neuropsychologische functies en u kunt red flags voor hersenbeschadiging herkennen,
  • u kunt een neuropsychologisch rapport op waarde schatten,
  • u weet wanneer een neuropsychologisch rapport geïndiceerd is.
Op donderdag 11 januari om 19.30 uur organiseren we op de VU een informatiebijeenkomst over de opleiding Forensische Neuropsychologie en Neuropsychiatrie. Tijdens deze bijeenkomst ontvangt u informatie over het programma en de werkwijze. Daarnaast kunt u het gesprek aangaan met opleidingsmanagers Frank Jonker en Sylco Hoppenbrouwers. Deelname is gratis. Geïnteresseerd? Schrijf u nu in via het online interesseformulier

Aantal bijeenkomsten10
Data bijeenkomsten
vrijdag 2 en 16 februari, 2 en 16 maart, 6 en 20 april, 18 mei, 1, 15 en 22 juni 2018 (onder voorbehoud van wijzigingen)
Tijd en duur bijeenkomsten
Twee blokken van drie uur met pauze, van 9.30 - 12.30 en van 13.30 - 16.30 uur
Locatie
Vrije Universiteit Amsterdam
Studiebelasting
120 uur inclusief de bijeenkomsten
Accreditatie
42 PE-punten van de FGzPt (Federatie van Gezondheidszorgpsychologen en Psychotherapeuten)
40 PE-punten van de NVvP (Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie)
Prijs€ 3.250,- incl. koffie/thee, lunch en hand-outs
InschrijvenOnline inschrijven


Let op: deze opleiding heeft een maximumaantal deelnemers van 25. Inschrijvingen worden behandeld op volgorde van binnenkomst.

Voor inhoudelijke informatie over de opleiding kunt u contact opnemen met:
Frank Jonker
E  f.a.jonker@vu.nl
en/of:
Sylco Hoppenbrouwers
E  sylcohoppenbrouwers@gmail.com

Voor praktische vragen kunt u contact opnemen met:
Sjoukje Colenbrander
Opleidingssecretariaat
E  s.colenbrander@vu.nl
T 020 598 6903