Workshops ronde 1

Er zijn in totaal twee workshoprondes waaraan u kunt deelnemen.
Hieronder treft u een overzicht aan met alle workshops die worden aangeboden in de 1ste ronde van 11.00 tot 12.00 uur. Klik op een workshop voor een omschrijving.

1. Anders kijken naar leerlingen
2. Lesson Study en Close Reading
3. Rekenles versterken door samenwerken (geannuleerd)
4. Twijfelen mag (geannuleerd)
5. Hoe betrek je collega’s
6. Eén team: startende & ervaren docenten
7. Bovenschools met Blended Learning
8. Vakoverstijgende Lesson Study-groepen
9. Borging Lesson Study
10. Lesson Study in Finland
11. Lesson Study, ook in het mbo! (geannuleerd)
12. Procesbegeleiders aan het woord
13. Dat kan havo-4 echt niet hoor!(geannuleerd)
14. Lesson Study ook op het hbo!
empty
 
1. Anders kijken naar leerlingenempty
doelgroep: po
door: Johanna Jager en Tracey Olde Rikkert


Het pedagogische klimaat is essentieel voor optimaal leren, maar het handelen van de leerkracht zeker ook. Uit de meta-analyse van John Hattie (2009) blijkt dat een goed klassenklimaat van groot belang is voor het leren van de leerlingen. Dit zorgt voor een veilige school waar leerlingen tot optimaal leren komen. Hier heeft elk kind recht op. Samen met je collega’s kun je dit ontwikkelen, onderzoeken en analyseren door middel van Lesson Study. Tijdens de workshop maak je kennis met Lesson Study en leer je hoe Lesson Study kan bijdragen aan een goed klassenklimaat. Aan de hand van een casus ervaar je om onderdeel te zijn van een Lesson Study team, zo ontdek je de kracht van Lesson Study.

Johanna Jager is adviseur en psycholoog bij Expertis. Ze behandelt kinderen voor dyslexie en helpt met leerproblemen. Haar expertise zijn executieve functies. Ze helpt scholen om een individuele leerbehoefte te vertalen naar een groepsbehoefte, zodat iedereen profiteert en leert.
Tracey Olde Rikkert is adviseur en onderwijskundige bij Expertis. Na de PABO heeft ze onderwijskunde gestudeerd. Ze heeft een brede expertise en begeleidt scholen bij Lesson Study, kwaliteitszorg en het sociaalpedagogisch handelen.


empty2. Lesson Study en Close Reading
doelgroep: po
door: Ina Cijvat en Nicolet Korenblik

Bij Lesson Study gaat het niet om het ontwikkelen van de perfecte les maar om het onderzoeken van de praktijk om die te kunnen begrijpen en veranderen (Soto, Servan, & Gomez, 2015). Juist omdat begrijpend lezen zo complex is, leent het zich heel goed als onderwerp voor Lesson Study. In Amerika zien we goede resultaten bij scholen die werken volgens de aanpak van Close Reading (ontwikkeld door Fisher en Frey). Bij Close Reading gaat het onder andere om werken met een complexe tekst en de verwachting dat leerlingen moeite moeten doen om iets te leren van de tekst. Dit vraagt andere vaardigheden van een leerkracht. Lesson Study kan bijdragen aan het ontwikkelen van die vaardigheden en aan het stimuleren van een onderzoekende houding bij leerkrachten. Tijdens deze workshop laten we u kennis maken met Close Reading en doorlopen we samen aan de hand van een tekst een Lesson Study-cyclus.

Nicolet Korenblik is onderwijsadviseur en taalspecialist bij Expertis Onderwijsadviseurs. Ze verbindt theorie en praktijk en heeft een ruime ervaring als leerkracht en als adviseur in het primair onderwijs.
Ina Cijvat is onderwijsadviseur bij Expertis. Zij maakt de verbinding tussen wetenschappelijk onderzoek en de praktijk van het onderwijs, en begeleidt scholen op het gebied van duurzame schoolontwikkeling, kwaliteitszorg en lees- en rekenonderwijs.                                                                                                   


empty5. Hoe betrek je collega’s
doelgroep: vo
door: Sandra Gerritzen


Sinds drie jaar maak ik samen met nog twee collega's deel uit van de Professionele Leergemeenschap (PLG) Nederlands onder leiding van Carien Bakker (RUG) en Joke van Balen (NHL) waar we met Lesson Study hebben gewerkt om onze lessen leerzamer voor leerlingen te maken. We hebben daar zelf zoveel aan gehad dat we heel graag onze collega's daarin mee wilden nemen, maar hóe? Verschillende pogingen via personeelsinfo's, persoonlijke uitnodigingen en dergelijke liepen op niets uit. Vandaar dat we besloten het rigoureuzer aan te pakken en dat werkte! Ben je nieuwsgierig geworden hoe wij dat gedaan hebben, kom dan langs bij deze workshop.

Sandra Gerritzen is docent Nederlands op het RSG Simon Vestdijk Harlingen.


empty6. Eén team: startende & ervaren docenten
doelgroep: vo
door: Fer Coenders en Nellie Verhoef


Het is voor beginnende docenten moeilijk om je staande te houden: teveel collega’s haken vroegtijdig af en verlaten het beroep. De Universiteit Twente heeft inmiddels ervaring met Lesson Study-teams – vakhomogeen als wel multidisciplinair -  waarin zowel startende als ervaren docenten participeren. De rol van de Lesson Study-begeleider is van doorslaggevend belang gebleken bij het aanreiken van (vak)literatuur en het leiden van voor- en nagesprekken. De lesvoorbereidingen, (live geobserveerde) lesuitvoeringen en nabesprekingen zijn video-geregistreerd, getranscribeerd, gecategoriseerd en geanalyseerd naar wat en waarvan in welke Lesson Study-fase is geleerd. Eerste onderzoeksresultaten laten zien dat beginnende én ervaren docenten hun vakdidactisch repertoire uitbreiden: door de voorbesprekingen op grond van bevindingen uit de literatuur zijn zij in staat samen eigen wegen in te slaan, van gebaande paden af te wijken en van mislukkingen te leren. In de workshop gaan we in op wat u als startende of ervaren docent herkent en zou willen leren.

Fer Coenders is onderzoeker en vakdidacticus scheikunde bij de Universiteit Twente.  Hij begeleidde zowel vakhomogene als multidisciplinaire Lesson Study-teams. Zijn onderzoek gaat o.a. over Lesson Study in de context van de begeleiding van beginnende leraren (BSL).
Nellie Verhoef is onderzoeker en vakdidacticus wiskunde bij de Universiteit Twente. Haar onderzoek gaat o.a. over Lesson Study in de context van de begeleiding van beginnende leraren (BSL).
      

empty7. Bovenschools met Blended Learning
doelgroep: vo
door: Felix van Vugt en Theo van den Boogaart


Hoewel Lesson Study een effectieve methodiek is voor vakdidactisch teamleren, blijkt de organisatie ervan uitdagend door belemmerende factoren als werkdruk, lesuitval, en roostering. Dit wordt verder uitvergroot bij bovenschoolse organisatie van Lesson Study. De Universiteit Utrecht en de Hogeschool Utrecht hebben daarom een Blended Learning variant ontwikkeld van Lesson Study waarin de deelnemers flexibeler contact hebben dan gebruikelijk. Tevens wordt bovenschoolse interactie tussen leraren en vakdidactici eenvoudiger te realiseren. De Lesson Study-cyclus wordt gestructureerd in twee face-to-facebijeenkomsten, vier Google Hangoutssessies en twee lesobservaties die door een deel van de groep op afstand wordt gedaan met behulp van de videoregistratietool IRIS connect. Het traject is uitgevoerd in drie groepen VO-docenten van diverse scholen en vakken in het kader van de projecten Begeleiding Startende Leraren en Aantrekkelijker Scholen. Uit deze pilot bleek dat Blended Lesson Study een kansrijke methode is om adaptieve professionalisering van werkende docenten vorm te geven.

Felix van Vugt werkt zowel bij de Hogeschool Utrecht (docent Onderwijskunde en Product Manager Lesson Study), als bij de Universiteit Utrecht (deelprojectleider Lesson Study in het kader van BSL).
Theo van den Bogaart is lerarenopleider wiskunde aan de Hogeschool Utrecht. Hij is medevormgever van het didactisch concept blended learning van zijn instituut en hogeschoolbreed betrokken bij onderwijsontwerp en professionalisering gerelateerd aan blended learning.


empty 8. Vakoverstijgende Lesson Study-groepen
doelgroep: vo
door: Thomas Klijnstra


In 2015 is er op De Meergronden (AAOS) gestart met drie Lesson Study-groepen. Het ‘project’ is top-down ingezet, het initiatief kwam vanuit het managementteam. De drie Lesson Study-groepen zijn vakoverstijgend van aard en de nadruk ligt op de hogere denkvaardigheden. Nu, in 2017, is er nog één Lesson Studygroep actief. Hoe valt dit te verklaren? Wat zijn de succesfactoren? En wat juist niet? Hoe is het geheel opgezet en wat zijn de ervaringen van de docenten (en het MT)? Welke randvoorwaarden zijn cruciaal gebleken en welke lessen kunnen hieruit getrokken worden? Welke invloed heeft de top-downaanpak gehad? En hoe bevalt het werken met Iris Connect in de Lesson Study groep? Deze en meerdere vragen worden beantwoord aan de hand van relevante voorbeelden (inclusief beeldmateriaal Iris Connect).

Thomas Klijnstra is docent aan de ILO Universiteit van Amsterdam en instituutsopleider bij de Aalmeerse Academische Opleidingsschool.


empty9. Borging Lesson Study
doelgroep: vo
door: Maud Croes en Peter Zeeman


Het Van der Meij College (VMC) is 4 jaar geleden gestart met Lesson Study. Wij waren reeds gestart met School Wide Positive Behavior Support (SWPBS) en Lesson Study paste daar naadloos bij. En nu staan we voor de volgende uitdaging: Lesson Study borgen. Na de succesvolle en veelbelovende lablessen zou je denken, dat dit een eitje zou zijn. Nou nee, ook dat is hard werken en vooral alert blijven. Maatwerk leveren is op het VMC heel belangrijk, één van de redenen om Lesson Study in te voeren. Met onze collega’s blijven we in gesprek over het concept door middel van flitsbezoeken en het is één van de onderwerpen bij de gesprekscycli. Voor de collega’s die starten op het VMC is Lesson Study onderdeel van het begeleidingstraject van twee jaar. In de workshop worden onze ervaringen met de deelnemers gedeeld en gaan we in gesprek hoe we Lesson Study kunnen borgen op een vmbo-school.

Maud Croes is docent en leidinggevende (directeur) van het Van der Meij College (VMC) in Alkmaar. Op het VMC implementeren wij alleen die zaken, die ons allen helpen en passen bij ons concept.
Peter Zeeman is begonnen als docent Duits, nu beleidsmedewerker VMC. Een van mijn opdrachten is bij de startende collega’s Lesson Study introduceren.


empty10. Lesson Study in Finland
doelgroep:  vo - voertaal Engels
door: Olli-Pekka Malinen


Substantial evidence shows that teachers in Finnish schools need new models of professional development. Compared to teachers in most other developed countries, Finnish teachers spend fewer days in professional development activities, and the format of these activities does not effectively support teacher efficacy and professional learning. In OECD TALIS 2013 study 36.6% of Finnish lower secondary school teachers reported that they had never received feedback in their current school (OECD, 2014a, p. 357). The results also indicate that the teachers have very few opportunities for mentoring and peer observation. Another underutilized form of professional development is work-related individual and collaborative research. Lesson Study is rapidly spreading across many Western countries. Perhaps surprisingly, in Finland no school has been systematically using Lesson Study. In this session, a plan to change that situation is introduced. In addition, we will discuss what Lesson Study would mean in the Finnish school context.

Olli-Pekka Malinen is a visiting researcher from Finland at the VU University. In Finland he works at the University of Jyvaskyla; he specializes in Special Education, Teacher Education, and Comparative Education. He aims to bring Lesson Study to Finland.


empty12. Procesbegeleiders aan het woord
doelgroep: po, vo en  mbo
door: Wilma Jongejan en Tirza Bosma


Lesson Study implementeren in de school is geen eenvoudige taak. In een pilot zijn vijftien leraren uit primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs begeleid bij het opzetten van twee Lesson Study-cycli in de eigen school, waarbij deze leraren als procesbegeleiders fungeerde.
Voor het onderzoek zijn elf leraren zijn geïnterviewd.  Zij blikten terug op hun succeservaringen, de knelpunten en de opbrengsten van de twee Lesson Study-cycli. De focus lag op de ervaring van de rol van procesbegeleider. Wat vraagt het om als procesbegeleider in de eigen school te fungeren? En wat dit brengt dit met zich mee; wat betekent het voor de rol en positie van de leraar?
In de workshop worden de uitkomsten interactief besproken en vertaald naar inzichten voor de implementatie van Lesson Study op verschillende types scholen.

Wilma Jongejan en Tirza Bosma zijn werkzaam bij VU Universitair Centrum voor Gedrag en Bewegen. Beiden zijn actief in het begeleiden van scholen bij de implementatie van Lesson Study en verrichten onderzoek naar Lesson Study.


empty14. Lesson Study ook op het hbo! 
doelgroep: ho
door: Marije van den Steenhoven


Lesson study in het hbo? Dat kan zeker! In een module verpleegkunde  zijn studenten volgens de Lesson Study aanpak aan de slag gegaan om hun onderzoeksplan uit te werken. Stap voor stap worden studenten in kleine teams per bijeenkomst door de Lesson Study cyclus heen geleid. Met als resultaat een versteviging in de onderzoekende houding van de studenten en nog veel meer.

Marije van den Steenhoven is docent aan de Lerarenopleiding Gezondheidszorg en Welzijn & Omgangskunde van de Hogeschool Leiden.