VU neemt deel aan grootschalig EU-onderzoek naar de impact van stadsverlichting op gezondheid en welbevinden

Het EU-project, met de naam ENLIGHTENme, wordt uitgevoerd in drie Europese steden door een interdisciplinaire groep van 22 partners uit 10 landen om innovatief, wetenschappelijk onderbouwd beleid te ontwikkelen ter verbetering van de levenskwaliteit van burgers met betrekking tot binnen- en buitenverlichting. De Vrije Universiteit Amsterdam (VU) neemt deel aan dit onderzoek in Amsterdam onder leiding van VU-hoogleraar Meike Bartels (Genetics & Wellbeing) en in samenwerking met de Gemeente Amsterdam.

08-03-2021 | 12:59

Hoewel EU-steden hebben gewerkt aan het verbeteren van stadsverlichting, was dit vooral gericht op efficiëntie, kostenverlaging en verlaging van emissies. Tot nu toe is er weinig tot geen rekening gehouden met het effect dat stadsverlichting kan hebben op de gezondheid en het welbevinden van burgers. Dit is de focus zijn van het nieuwe onderzoeksproject ENLIGHTENme. Het project wordt gefinancierd door het Horizon 2020-onderzoeks- en innovatieprogramma van de Europese Unie en ontvangt de komende vier jaar 5 miljoen euro. 

Toename blootstelling aan elektrisch licht 's nachts
Met een groeiende wereldbevolking en toenemende verstedelijking komt een onderschat bijproduct: de toename van menselijke blootstelling aan elektrisch licht 's nachts. Dit omvat openbare buitenverlichting, de kunstmatige hemelgloed die wordt gecreëerd door sterk verstedelijkte gebieden, maar ook de blootstelling aan licht op individueel niveau, zoals huisverlichting en lichtgevende schermen. Overmatig en storende blootstelling aan licht 's nachts of te weinig blootstelling aan licht gedurende de dag heeft een grote invloed op het dag en nacht ritme, de gezondheid en het welbevinden van mensen. Vooral ouderen zijn vatbaar met mogelijk ziekten zoals kanker, neurodegeneratie en psychiatrische aandoeningen tot gevolg. Kennis over de gezondheidseffecten en kennis voor de ontwikkeling adequate stadsverlichtingsstrategieën zijn daarom cruciaal.

Impact buiten- en binnenverlichting
Hier komt ENLIGHTENme om de hoek kijken: door experts uit verschillende wetenschappelijke velden en sectoren zoals stadsontwikkeling en gezondheidsonderzoek samen te brengen, wil het ENLIGHTENme-team bewijs verzamelen over de impact van buiten- en binnenverlichting op de menselijke gezondheid en het welbevinden - vooral bij ouderen. Bovendien wil ENLIGHTENme innovatieve oplossingen en beleidsmaatregelen ontwikkelen en testen die de ongelijkheden op gezondheidsgebied in Europese steden zullen compenseren.

Het project verzamelt data in Bologna (Italië), Amsterdam (Nederland) en Tartu (Estland). "Meer weten over de oorzaken van verschillen in gezondheid en welbevinden en de associatie met buiten- en binnenlicht is cruciaal om beleidsplannen voor stadsverlichting te ontwikkelen", aldus VU-hoogleraar Meike Bartels (Genetics and Wellbeing) en verbonden aan het Amsterdam Public Health Research Instituut. Het project is een nauwe samenwerking tussen de VU en de gemeente Amsterdam. 

ENLIGHTENme
ENLIGHTENme wordt gecoördineerd door de Universiteit van Bologna in Italië. Samen met vijf andere projecten maakt ENLIGHTENme deel uit van de nieuwe "Urban Health" -cluster van de EU. Het consortium is een samenwerking tussen partners uit Denemarken, Estland, Frankrijk, Duitsland, Italië, Spanje, Nederland, het Verenigd Koninkrijk en de VS. Het project ging officieel van start met een kick-off meeting op 4 en 5 maart 2021.