Persoonlijke relaties zorgen voor minder besmettingsangst

De emoties die mensen moeten motiveren om besmettingsrisico’s te vermijden worden ‘gedeactiveerd’ als zij met vrienden of kennissen zijn. Ook in de aanwezigheid van potentiele vrienden zijn deze emoties minder actief. Dit blijkt uit onderzoek van evolutiepsycholoog Joshua Tybur. De bevindingen uit het onderzoek geven een inkijk in een van de redenen waarom infecties (bijv. COVID-19) zich zo snel kunnen verspreiden binnen sociale netwerken.

24-11-2020 | 8:35

Gedragsmatig imuunsysteem
Mensen hebben twee immuunsystemen. Het immuunsysteem dat virussen en infecties in ons lichaam opspoort en aanvalt om ziektes te voorkomen. Dit systeem is het meest bekend, maar de mens heeft ook een gedragsmatig immuunsysteem. Dit immuunsysteem moet ervoor zorgen dat de virussen en infecties het lichaam helemaal niet bereiken. In dit systeem zitten mechanisme die ervoor zorgen dat mensen besmettingsgevaar herkennen en hun gedrag aanpassen om besmettingen te voorkomen.

Een belangrijk onderdeel van het gedragsmatige immuunsysteem zijn emoties zoals walging en de drang om iets of iemand te vermijden. Deze emoties zorgen ervoor dat er afstand wordt gehouden tot de persoon die wordt gezien als een potentiele besmetting. Hierdoor is het besmettingsgevaar minder. Uit dit onderzoek blijkt dit inderdaad het geval is bij het contact met onaardige vreemden is. Maar in het contact met aardige mensen zijn deze emoties zwakker waardoor er minder rekening gehouden wordt met het besmettingsgevaar.

Minder actief
Wij houden minder rekening met besmettingsgevaren bij mensen die wij als waardevolle sociale contacten zien of bij mensen die al onderdeel zijn van ons sociale netwerk, zoals vrienden of kennissen. In het onderzoek wordt duidelijk dat mensen in de nabijheid van vrienden of kennissen minder op besmettingsgevaren letten en zich er ook minder zorgen over maken. Het gevolg hiervan is dat het gedrag ook niet aangepast wordt om besmetting te voorkomen. Dit laat zien dat het gedragsmatige immuunsysteem minder actief is wanneer we in de buurt zijn van mensen die we graag mogen. Hierdoor kunnen virussen zich sneller verspreiden binnen sociale netwerken. Iets dat nu ook zichtbaar is bij de wereldwijde COVID-19 uitbraak.

Strijd tegen verspreiding
De bevindingen van dit onderzoek kunnen helpen bij het bestrijden van virusverspreidingen tijdens uitbraken. Mensen voelen zich snel comfortabel bij andere waar ze een persoonlijke band mee hebben en houden hierdoor minder rekening met besmettingsgevaren. Hier kan in de toekomst rekening mee gehouden worden in het beperken van besmettingen tijdens virusuitbraken.