Het corrigeren van andermans gedrag wordt ervaren als te groot risico

Het corrigeren van andermans gedrag blijft vaak achterwege omdat de risico’s te groot worden geacht

09-07-2020 | 10:56

Mensen zijn wel bereid om asociaal of overschrijdend gedrag van anderen te benoemen, af te keuren en te corrigeren. Dit betekent echter niet dat men daadwerkelijk ingrijpt en de dader confronteert. Vooral als het gaat om een persoon die machtiger is, grijpen mensen niet snel in. In plaats daarvan kiest men vaker voor het middel roddel en wordt de persoon in kwestie vermeden. Dit blijkt uit onderzoek van psychologen Catherine Molho (Institute for Advanced Study in Toulouse), Joshua Tybur, Paul Van Lange en Daniel Balliet (Vrije Universiteit Amsterdam). De resultaten zijn vandaag gepubliceerd in Nature Communications.

Manieren van confrontatie                                    
Iemand maakt een kwetsende opmerking of een ongewenste seksuele toespeling. Wat doen mensen dan? En wat willen ze doen? VU-hoogleraar Paul van Lange: “In het algemeen confronteren we anderen met hun gedrag door hen face-to-face te benaderen met de norm-overtreding, door roddel, of door hen te vermijden. Dit hoeft geen bewuste keuze te zijn maar het maakt wel duidelijk hoe mensen met het corrigeren van anderen omgaan in het dagelijkse leven.” Ze maken ook inzichtelijk waarom mensen vaak niet ingrijpen bij grote norm-overtredingen bij machtige leiders, of het nu gaat om zelfverrijking of ongewenste intimiteiten. En het laat zien dat we vooral geneigd zijn te roddelen over mensen met meer macht dan henzelf, zoals leidinggevenden in organisaties omdat dit een veilige keuze is.

Corrigeren is niet makkelijk
Onderzoeker en voormalige VU-promovendus Catherine Molho: “We vroegen ons af hoe mensen elkaar corrigeren, omdat niet alles in wetten is te vangen. Maar het is wel lastig. Wat doe je bijvoorbeeld als iemand met haast heel erg hard naar een serveerster schreeuwt, iemand een racistische opmerking maakt of ongewenste seksuele toespelingen maakt. Dit kan in eenieders omgeving gebeuren, maar wat doe je als iemand jou op de snelweg afsnijdt, of als iemand door rood rijdt. Dat zijn plekken waar je niet iemand direct kunt aanspreken.” Dit maakt ook inzichtelijk waarom mensen al dan niet anoniem sociale media gebruiken om vermeende norm-overtredingen aan de kaak te stellen.