Lichaamsbeeld en seksualiteit belangrijke thema’s bij patiënten die behandeld zijn voor hoofd-halskanker

18-01-2021

11.45

Online

Body image and sexuality in head and neck cancer patients

H.C. Melissant

prof.dr. I.M. Verdonck-de Leeuw, prof.dr. C.R. Leemans, prof.dr. E.T.M. Laan, dr. F. Jansen

Faculteit der Gedrags- en Bewegingswetenschappen

Psychologie

Promotie

Een behandeling aan hoofd-halskanker kan leiden tot veranderingen in het uiterlijk. Denk aan littekens, een veranderde gezichtscontour of een scheve mond. Daarnaast kan de patiënt als gevolg van behandeling te maken krijgen met functionele beperkingen zoals moeite met praten, eten en/of slikken. Uit het promotieonderzoek van Heleen Mellissant blijkt dat dit invloed heeft op het lichaamsbeeld en op de seksualiteit van patiënten.

Verstoord lichaamsbeeld
Mellissant laat in haar onderzoek zien dat 13—20% van de proefpersonen een verstoord lichaamsbeeld heeft. Dat wil zeggen dat patiënten negatieve emoties en opvattingen hebben over hun lichaam. Ook constateerde zij verminderde seksuele interesse en verminderd seksueel plezier: 37% van de patiënten rapporteren verminderde seksualiteit vóór de behandeling. Dit percentage neemt toe bij 6 weken na de behandeling tot 60%. Vanaf 1 jaar na de behandeling keert seksualiteit terug naar de basiswaarden.

Mellissant adviseert op basis van deze resultaten aan om patiënten in de klinische praktijk routinematig op lichaamsbeeld en seksualiteit te screenen. Dit kan met behulp van vragenlijsten, de Body Image Scale is een geschikte vragenlijst om lichaamsbeeld te meten.

Zorginterventies
Melissant onderzocht ook de ondersteunende zorginterventies voor lichaamsbeeld en seksualiteit bij hoofd-halskankerpatiënten. De stepped care interventie die bedoeld is voor patiënten met angst en depressie, blijkt niet effectief in het verminderen van seksuele problemen. Ook onderzocht Melissant een schrijfinterventie waarin patiënten gestimuleerd werden om niet-oordelend en op een vriendelijke manier te schrijven over hun veranderde lichaam.

Aandacht voor leven met kanker
Tegenwoordig is er steeds meer aandacht voor leven met kanker. Tumoren kunnen verdwijnen maar de gevolgen van kanker zijn soms blijvend. Het onderzoek van Melissant geeft hoofd-halskankerpatiënten en hun zorgverleners inzicht in de omvang van problemen rondom lichaamsbeeld en seksualiteit, welke patiënten specifiek een risico vormen en hoe symptomen opgespoord kunnen worden. 

Livestream: https://www.youtube.com/channel/UCnN8TaVYe83472ewz9CH9HA