Agressie bij gevangenen

20-02-2020

11.45

Aula

Risky Business

N.C. Kuin

prof.dr. E.J.A. Scherder, dr.mr. E.D.M. Masthoff

Faculteit der Gedrags- en Bewegingswetenschappen

Bewegingswetenschappen

Promotie

Een nieuwe training voor gevangenen blijkt niet te leiden tot een afname in agressie in deze groep, ondanks dat het wel goed mogelijk blijkt te zijn om hen te leren gezichtsuitdrukkingen van anderen als minder vijandig waar te nemen. Daarnaast blijkt dat een hogere mate van agressie niet samenhangt met de neiging tot het nemen van meer risico tijdens een besluitvorming. Wel is aangetoond dat gedetineerden meer problemen hebben op het gebied van executieve functies dan niet-gedetineerden. Dit blijkt uit het promotieonderzoek van Niki Kuin, die ook ontdekte dat een groot deel van de gevangenen die deelnam aan haar onderzoek, ooit in het leven enige vorm van traumatisch hersenletsel had opgelopen en dat deze gevangenen een hogere mate van agressie lieten zien dan gevangenen zonder hersenletsel.

Oorzaken agressie
Het onderzoek is van belang om meer zicht te kunnen krijgen op mogelijke onderliggende oorzaken van agressie bij criminelen, zodat therapie daarvoor verbeterd kan worden. Kuin: “De maatschappij is daarbij gebaat, omdat er dan hopelijk in de toekomst minder slachtoffers zullen zijn van geweld. Criminelen zijn er ook bij gebaat omdat het de kans vergroot dat zij succesvol kunnen re-integreren in de maatschappij en niet meer terugvallen na hun gevangenisstraf.”

Agressie en geweld
Agressie en geweld zijn grote problemen in onze maatschappij. Om (terugval in) geweld te voorkomen is het belangrijk om onderliggende factoren te kennen, waarbij steeds meer aandacht uitgaat naar het brein en cognitie; de mentale activiteit en het proces van kennisverwerving door waarneming en het verwerken van de daarmee opgedane informatie door het denken. Kuin: “De focus in mijn onderzoek lag op twee aspecten van sociale cognitie: de waarneming van emotie op basis van gezichtsuitdrukkingen en risicovolle besluitvorming. Bij een groep gedetineerden werden daarvoor onder andere neuropsychologische tests en agressiematen afgenomen.”

Toekomstig onderzoek noodzakelijk
Aangezien het huidige onderzoek geen eenduidige resultaten heeft opgeleverd, zal het niet direct een bijdrage leveren aan de veiligheid in de samenleving. Desondanks heeft het wel de kennis vergroot over onderwerpen waar in de toekomst wel en niet verder onderzoek naar gedaan moet worden. Met betrekking tot de hoge prevalentie van traumatisch hersenletsel bij gevangenen en de samenhang met agressie geldt dat dit nog niet eerder in Nederland onderzocht is (dit sluit wel aan bij internationale cijfers) en in de forensische behandelpraktijk vaak een onderbelicht thema is. Voor professionals in de forensische zorg is het belangrijk dat zij hier meer kennis over krijgen.

Meer informatie over het proefschrift