Vroeggeboorte zorgt voor ontwikkelingsproblemen tijdens adolescentie

14-10-2019

13.45

Aula

The Long Shadow of Very Preterm Birth

E.S. Twilhaar

prof.dr. J. Oosterlaan, prof.dr. R.M. van Elburg, dr. J.F. de Kieviet

Faculteit der Gedrags- en Bewegingswetenschappen

Psychologie

Promotie

Vroeggeboorte heeft belangrijke gevolgen voor de hersenontwikkeling en hersenfuncties. Hierdoor hebben te vroeg geboren kinderen een verhoogd risico op ontwikkelingsproblemen. Uit twee overzichtsstudies blijkt dat deze kinderen slechter presteren op school en hun IQ gemiddeld 13 IQ-punten lager was vergeleken met leeftijdsgenoten. Deze lange termijn uitkomsten bleken niet verbeterd voor kinderen geboren tussen 1990-2008. Omdat overlevingskansen van steeds vroeger geboren baby’s verbeteren, groeit een toenemend aantal te vroeggeboren kinderen op met ontwikkelingsproblemen waarvoor langdurig zorg nodig is. Het verbeteren van de uitkomsten na ernstige vroeggeboorte verdient dan ook de hoogste prioriteit. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Sabrina Twilhaar.

Problemen eerder herkennen
Leerachterstanden zijn al zichtbaar in groep 3 en verminderden niet naarmate kinderen ouder worden. Vroeggeboren kinderen kregen bijna 3 keer zo vaak extra hulp of speciaal onderwijs. Vooralsnog is niet te voorspellen welke kinderen ontwikkelingsproblemen zullen ervaren. Vroeggeboren kinderen worden daarom gevolgd in hun ontwikkeling, maar vaak blijft dit beperkt tot de vroege kindertijd. Twilhaar: “Veel problemen worden echter pas duidelijk merkbaar op de schoolleeftijd. Hierdoor worden problemen relatief laat gesignaleerd. Om problemen vroeger te herkennen en adequate ondersteuning te bieden, is het noodzakelijk de aard van de problemen te begrijpen. Uit mijn onderzoek blijkt dat verstoringen in hersenfuncties die zorgen voor controle over gedrag droegen in belangrijke mate bij aan cognitieve, school-, aandacht- en sociale problemen. Deze nieuwe kennis kan helpen om problemen in een vroeger stadium te signaleren en behandelingen te ontwikkelen.”

Ontwikkelingsproblemen
Het aantal vroeggeboortes neemt niet af en de overlevingskansen van steeds vroeger geboren kinderen nemen toe. Deze kinderen hebben een verhoogd risico op ontwikkelingsproblemen die niet verbeteren naarmate kinderen ouder worden. Bovendien bleken uitkomsten van kinderen geboren gedurende 1990-2008 niet te zijn verbeterd. De zorg en ondersteuning van deze kinderen is een belangrijke maatschappelijke uitdaging. Twilhaar: “De resultaten van mijn onderzoek dragen bij aan een beter begrip van de aard van ontwikkelingsproblemen en de mechanismen die bijdragen aan hun ontstaan. Deze kennis is van belang voor het ontwikkelen van interventies en het vroeger signaleren van problemen bij kinderen met een verhoogd risico.”

Meer informatie over het proefschrift.